मित्रानो उच्च शिक्षण घ्यायचं म्हटलं की, सर्वात आधी प्रश्न पडतो तो म्हणजे शिक्षणाचा खर्च कसा भागवायचा? विशेषतः Engineering, MBBS, MBA किंवा पदव्युत्तर शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी कॉलेज फी, पुस्तके, हॉस्टेल आणि इतर शैक्षणिक खर्च मोठा असतो. आर्थिक परिस्थिती चांगली नसली तरी शिक्षणाची जिद्द असलेल्या विद्यार्थ्यांना अशा वेळी शिष्यवृत्तीचा मोठा आधार मिळू शकतो.
अशाच विद्यार्थ्यांसाठी ONGC Foundation मार्फत ONGC Merit Scholarship 2026-27 ही शिष्यवृत्ती योजना उपलब्ध आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना वर्षाला 48,000 रुपये इतकी आर्थिक मदत दिली जाते. अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), इतर मागासवर्गीय (OBC) आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल सामान्य प्रवर्गातील (General-EWS) विद्यार्थ्यांना या योजनेचा लाभ घेता येऊ शकतो.
या लेखात आपण ONGC Merit Scholarship 2026-27 म्हणजे काय, कोण अर्ज करू शकतो, शैक्षणिक पात्रता काय आहे, कौटुंबिक उत्पन्नाची अट, मिळणारी शिष्यवृत्ती, आवश्यक कागदपत्रे आणि ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा याची माहिती सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत.
ONGC Merit Scholarship 2026-27 – योजनेचा थोडक्यात तपशील
ONGC Merit Scholarship ही ONGC Foundation मार्फत राबवली जाणारी शिष्यवृत्ती योजना आहे. गुणवंत आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील विद्यार्थ्यांना व्यावसायिक शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी आर्थिक मदत करणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| शिष्यवृत्तीचे नाव | ONGC Merit Scholarship 2026-27 |
| योजना राबवणारी संस्था | ONGC Foundation |
| शैक्षणिक वर्ष | 2026-27 |
| लाभार्थी प्रवर्ग | SC, ST, OBC, General-EWS |
| शिष्यवृत्ती रक्कम | 48,000 रुपये प्रतिवर्ष |
| एकूण शिष्यवृत्ती | 2,000 |
| मुलींसाठी राखीव | 50% |
| वयोमर्यादा | 30 वर्षांपेक्षा जास्त नसावे |
| किमान गुण | 60% किंवा 6.0 CGPA |
| अर्ज पद्धत | ऑनलाइन |
| अर्जाची शेवटची तारीख | 30 नोव्हेंबर 2026 |
| अधिकृत वेबसाइट | ONGC Scholarship Portal |
- ONGC Merit Scholarship 2026-27 कोणासाठी आहे?
या शिष्यवृत्तीचा लाभ प्रामुख्याने आर्थिक अडचणींमुळे उच्च शिक्षण घेताना अडचणी येणाऱ्या गुणवंत विद्यार्थ्यांना मिळू शकतो. मात्र, प्रत्येक विद्यार्थ्याला या योजनेसाठी अर्ज करता येणार नाही. यासाठी विशिष्ट प्रवर्ग, अभ्यासक्रम, शैक्षणिक गुण, वय आणि कुटुंबाच्या वार्षिक उत्पन्नाच्या अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
या योजनेमध्ये SC (अनुसूचित जाती), ST (अनुसूचित जमाती), OBC (इतर मागासवर्गीय) आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल General प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे.
विशेष म्हणजे, Engineering किंवा MBBS च्या पहिल्या वर्षात प्रवेश घेतलेले विद्यार्थी तसेच MBA आणि Geology/Geophysics विषयातील पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या वर्षातील विद्यार्थी अर्ज करू शकतात.
कोणते विद्यार्थी या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करू शकतात?
ONGC Merit Scholarship 2026-27 अंतर्गत खालील अभ्यासक्रमांचा समावेश करण्यात आला आहे.
| अभ्यासक्रम | शैक्षणिक पात्रता |
|---|---|
| Engineering | प्रथम वर्ष |
| MBBS | प्रथम वर्ष |
| MBA | प्रथम वर्ष |
| Master’s in Geology | प्रथम वर्ष |
| Master’s in Geophysics | प्रथम वर्ष |
लक्षात ठेवा, संबंधित अभ्यासक्रम पूर्णवेळ (Full-Time Regular Course) असणे आवश्यक आहे. तसेच अभ्यासक्रमाला संबंधित मान्यताप्राप्त संस्था किंवा प्राधिकरणाची मान्यता असणे गरजेचे आहे.
ONGC Scholarship 2026-27 शैक्षणिक पात्रता
या योजनेसाठी अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मागील पात्रता परीक्षेमध्ये किमान 60 टक्के गुण मिळालेले असणे आवश्यक आहे.
- Engineering विद्यार्थ्यांसाठी: बारावीच्या परीक्षेमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक.
- MBBS विद्यार्थ्यांसाठी: बारावीच्या परीक्षेमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक.
- MBA विद्यार्थ्यांसाठी: पदवी परीक्षेमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक.
- Geology/Geophysics Master’s विद्यार्थ्यांसाठी: पदवी परीक्षेमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक.
ज्या विद्यापीठांमध्ये CGPA किंवा OGPA पद्धत वापरली जाते, अशा विद्यार्थ्यांसाठी 10 पैकी किमान 6.0 CGPA/OGPA आवश्यक आहे.म्हणजेच फक्त प्रवेश मिळवणे पुरेसे नाही, तर मागील शैक्षणिक परीक्षेतील गुणांची अटही पूर्ण करावी लागेल.
कौटुंबिक वार्षिक उत्पन्नाची अट किती आहे?
या शिष्यवृत्तीमध्ये विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबाच्या वार्षिक उत्पन्नाला विशेष महत्त्व आहे. कारण ही योजना आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी आहे.
| प्रवर्ग | वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न |
|---|---|
| SC | ₹4,50,000 पेक्षा कमी |
| ST | ₹4,50,000 पेक्षा कमी |
| OBC | ₹2,00,000 पेक्षा कमी |
| General-EWS | ₹2,00,000 पेक्षा कमी |
उदाहरणार्थ, एखादा विद्यार्थी OBC प्रवर्गातील असेल आणि त्याच्या कुटुंबाचे एकूण वार्षिक उत्पन्न ₹1,80,000 असेल, तर उत्पन्नाच्या अटीच्या दृष्टीने तो पात्र ठरू शकतो. अर्थात, इतर सर्व पात्रता अटीही पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
उत्पन्नाचा दाखला सक्षम प्राधिकरणाकडून मिळवलेला असावा. अर्ज करण्यापूर्वी दाखल्यावरील माहिती आणि अर्जातील माहिती जुळते का ते तपासा.
वयोमर्यादा किती आहे?
ONGC Merit Scholarship 2026-27 साठी अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे वय 1 ऑगस्ट 2026 रोजी 30 वर्षांपेक्षा जास्त नसावे.
म्हणजेच वयाची अट पूर्ण करणारे विद्यार्थी इतर पात्रता निकषांनुसार अर्ज करू शकतात. वय सिद्ध करण्यासाठी जन्म प्रमाणपत्र किंवा दहावीची गुणपत्रिका वापरता येते.
विद्यार्थ्यांना किती शिष्यवृत्ती मिळणार?
या योजनेअंतर्गत निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना वर्षाला ₹48,000 इतकी शिष्यवृत्ती दिली जाणार आहे. म्हणजेच महिन्याच्या हिशोबाने ₹4,000 इतकी रक्कम होते.
मात्र एक गोष्ट लक्षात घ्या. ₹4,000 दर महिन्याला विद्यार्थ्यांच्या खात्यात जमा होतील असे समजू नका. शिष्यवृत्तीची रक्कम वार्षिक स्वरूपात बँक खात्यात जमा केली जाते.
या योजनेमध्ये एकूण 2,000 शिष्यवृत्ती दिल्या जाणार असून त्यापैकी 50 टक्के शिष्यवृत्ती मुलींसाठी राखीव आहेत.
ONGC Merit Scholarship साठी आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना कागदपत्रांची पूर्तता करणे खूप महत्त्वाचे आहे. अनेकदा विद्यार्थ्यांची पात्रता असूनही कागदपत्रांमधील चुका, चुकीची माहिती किंवा अपूर्ण अर्ज यामुळे अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
त्यामुळे खालील कागदपत्रे आधीच तयार ठेवावीत.
- आधार कार्ड किंवा ओळखपत्र.
- SC/ST/OBC विद्यार्थ्यांसाठी जात प्रमाणपत्र.
- जन्म प्रमाणपत्र किंवा दहावीची गुणपत्रिका.
- बारावीची गुणपत्रिका (Engineering आणि MBBS विद्यार्थ्यांसाठी).
- पदवीची गुणपत्रिका (MBA आणि Geology/Geophysics विद्यार्थ्यांसाठी).
- सक्षम प्राधिकरणाकडून मिळालेला उत्पन्नाचा दाखला.
- बँक खात्याची माहिती आणि बँकेने प्रमाणित केलेला ECS फॉर्म.
- PAN कार्डची प्रत किंवा त्यासंबंधी आवश्यक माहिती.
- कॉलेजचे ओळखपत्र.
- कॉलेज प्रवेशाची पावती.
- विद्यार्थ्याचे Undertaking.
- National Scholarship Portal वरील OTR क्रमांक.
सर्व कागदपत्रे अर्जाच्या सूचनेनुसार तयार करावीत. आवश्यक कागदपत्रांवर कॉलेजचे प्राचार्य, विभागप्रमुख किंवा संबंधित अधिकाऱ्यांची प्रमाणित स्वाक्षरी आवश्यक असू शकते.
ONGC Merit Scholarship 2026-27 ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?
या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करण्यापूर्वी National Scholarship Portal (NSP) वर One-Time Registration (OTR) पूर्ण करणे आवश्यक आहे. त्यानंतर ONGC च्या अधिकृत पोर्टलवर अर्जाची प्रक्रिया करता येते.
अर्ज करण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे.
Step 1: सर्वप्रथम National Scholarship Portal वर जा आणि One-Time Registration पूर्ण करून OTR क्रमांक मिळवा.
Step 2: त्यानंतर ONGC Foundation च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
Step 3: नवीन विद्यार्थी असल्यास Register पर्याय निवडा आणि आवश्यक माहिती भरा.
Step 4: First Time Registrant हा पर्याय निवडून NSP प्रोफाइलशी जुळणारी माहिती भरा.
Step 5: नोंदणीनंतर मोबाईल किंवा ई-मेलवर मिळालेला Passkey सुरक्षित ठेवा.
Step 6: आता Login करून Apply Scholarship या पर्यायावर क्लिक करा.
Step 7: तुमचा NSP OTR क्रमांक टाका आणि वैयक्तिक, शैक्षणिक व बँक खात्याची माहिती भरा.
Step 8: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज तपासा आणि सबमिट करा.
Step 9: अर्जाच्या सूचनेमध्ये दिलेल्या पत्त्यावर पूर्ण अर्जाची प्रिंट आणि आवश्यक प्रमाणित कागदपत्रांची हार्ड कॉपी पाठवा.
अधिकृत अर्ज पोर्टल: https://www.ongcscholar.org/
अर्जाची माहिती: https://www.b4s.in/jiui/ONGM1
महत्त्वाची सूचना: फक्त ऑनलाइन अर्ज भरून प्रक्रिया पूर्ण झाली असे समजू नका. अर्जाच्या सूचनेनुसार हार्ड कॉपी आणि प्रमाणित कागदपत्रेही निर्धारित पत्त्यावर पाठवायची आहेत. अंतिम मुदतीपूर्वी ती पाठवण्याची खात्री करा.
विद्यार्थ्यांची निवड कशी केली जाणार?
- या शिष्यवृत्तीसाठी निवड करताना विद्यार्थ्यांच्या पात्रता परीक्षेतील एकूण गुणांचा विचार केला जातो. म्हणजेच Engineering आणि MBBS विद्यार्थ्यांसाठी बारावीचे गुण, तर MBA आणि संबंधित पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांसाठी पदवीचे गुण महत्त्वाचे ठरतात.
- जर दोन विद्यार्थ्यांचे गुण समान असतील, तर कमी कौटुंबिक उत्पन्न असलेल्या विद्यार्थ्याला प्राधान्य दिले जाऊ शकते. तसेच BPL कुटुंबातील विद्यार्थ्यांना प्राधान्य दिले जाते.
- या योजनेत 50% शिष्यवृत्ती मुलींसाठी राखीव आहेत. त्यामुळे पात्र मुलींनीदेखील अर्जाची संधी सोडू नये.
लक्षात ठेवा, पात्रता पूर्ण केली म्हणजे शिष्यवृत्ती निश्चित मिळेल असे नाही. उपलब्ध जागा, गुणवत्ता यादी आणि इतर निवड निकषांनुसार अंतिम निवड केली जाते.
शिष्यवृत्ती पुढील वर्षासाठी सुरू राहणार का?
निवड झाल्यानंतर विद्यार्थ्याला अभ्यासक्रम पूर्ण होईपर्यंत शिष्यवृत्ती सुरू ठेवण्याची तरतूद आहे. मात्र त्यासाठी काही अटी पूर्ण कराव्या लागतात.
- प्रत्येक वर्षाच्या Semester परीक्षेत किमान 60% गुण किंवा 10 पैकी 6 CGPA मिळवणे आवश्यक आहे.
- विद्यार्थ्याला पुढील शैक्षणिक वर्षात प्रवेश मिळणे आवश्यक आहे.
- निर्धारित पद्धतीने दरवर्षी Renewal अर्ज करावा लागतो.
- विद्यार्थ्याचे बँक खाते सक्रिय असणे आवश्यक आहे.
जर विद्यार्थी पुढील वर्षात उत्तीर्ण होऊन प्रवेश मिळवू शकला नाही, तर शिष्यवृत्ती बंद केली जाऊ शकते.
तसेच ONGC शिष्यवृत्ती मिळाल्यानंतर दुसरी शिष्यवृत्ती स्वीकारल्यास ONGC Foundation कडून मिळालेली संपूर्ण रक्कम परत करण्याची अट लागू होऊ शकते. त्यामुळे दुसऱ्या कोणत्याही योजनेचा लाभ घेण्यापूर्वी नियम नीट वाचा.
अर्ज करण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांनी या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात
माझ्या मते, कोणत्याही शिष्यवृत्तीचा अर्ज करताना फक्त शेवटची तारीख पाहून अर्ज करणे योग्य नाही. आधी पात्रता, कागदपत्रे आणि योजनेच्या अटी समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
- अर्जातील नाव आणि शैक्षणिक कागदपत्रांवरील नाव एकसारखे असावे.
- उत्पन्नाचा दाखला योग्य आर्थिक वर्षाचा आणि मान्यताप्राप्त अधिकाऱ्याचा असावा.
- चुकीचा प्रवर्ग निवडू नका.
- बँक खात्याचे तपशील काळजीपूर्वक भरा.
- NSP OTR क्रमांक आधी मिळवा.
- अर्ज सबमिट केल्यानंतर त्याची प्रत आणि पावती जतन करा.
- हार्ड कॉपी पाठवण्याची अट असल्यास ती पूर्ण करा.
- अर्जाच्या अंतिम तारखेची वाट पाहू नका.
विशेषतः महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांनी कॉलेजच्या Scholarship Department किंवा कार्यालयाशी संपर्क साधून आपल्या अभ्यासक्रमाची मान्यता आणि अर्जासंबंधी कागदपत्रांची खात्री करून घ्यावी.
माझा अनुभव – विद्यार्थ्यांनी शिक्षण आणि करिअरच्या संधींकडे कसे पाहावे?
मी 2016 पासून ब्लॉगिंग आणि डिजिटल क्षेत्रामध्ये काम करत आहे. या प्रवासामध्ये मला शिक्षण, करिअर, डिजिटल मार्केटिंग, SEO, कंटेंट रायटिंग, सोशल मीडिया आणि ऑनलाइन व्यवसाय अशा अनेक गोष्टी शिकण्याची संधी मिळाली.
BloggingwithNitin.com आणि Dnyanshala.net या माध्यमांतून मी विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिक माहिती, करिअरविषयक मार्गदर्शन, सरकारी नोकऱ्या, शिष्यवृत्ती आणि डिजिटल कौशल्यांशी संबंधित माहिती तयार करत आलो आहे.
या प्रवासात मला एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली, ती म्हणजे आपल्या आजूबाजूला अनेक हुशार विद्यार्थी आहेत. त्यांना शिकायची इच्छा आहे, काहीतरी वेगळं करायचं आहे; पण अनेकदा आर्थिक परिस्थिती, योग्य माहितीचा अभाव आणि मार्गदर्शन न मिळाल्यामुळे त्यांना अडचणी येतात.
मी स्वतः ब्लॉगिंग, कंटेंट क्रिएशन, YouTube स्क्रिप्ट रायटिंग, डिजिटल मार्केटिंग, SEO आणि फ्रीलान्सिंग अशा विविध क्षेत्रांचा अनुभव घेतला आहे. विद्यार्थ्यांसाठी ऑनलाइन करिअरच्या संधी समजावून सांगताना मला नेहमी एक गोष्ट सांगावीशी वाटते की, केवळ पदवी मिळवणे पुरेसे नाही, तर शिकत असताना नवीन कौशल्ये आत्मसात करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
शिष्यवृत्तीबाबतही माझे हेच मत आहे. अनेक विद्यार्थी फक्त सरकारी शिष्यवृत्तींची माहिती मिळाली नाही म्हणून अशा संधींपासून दूर राहतात. काही विद्यार्थ्यांना अर्ज कसा करायचा, कोणती कागदपत्रे लागतात किंवा आपण पात्र आहोत का, हेच समजत नाही.
म्हणूनच ONGC Merit Scholarship सारख्या योजनांची माहिती विद्यार्थ्यांपर्यंत सोप्या भाषेत पोहोचणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांनी अशा संधी शोधाव्यात, अधिकृत माहिती तपासावी आणि पात्र असल्यास वेळेत अर्ज करावा.
एक गोष्ट कायम लक्षात ठेवा, आर्थिक अडचण ही शिक्षण थांबवण्याचे कारण बनू नये. उपलब्ध असलेल्या शिष्यवृत्ती, शैक्षणिक योजना आणि कौशल्य विकासाच्या संधींचा योग्य वापर करा.
ONGC Merit Scholarship 2026-27 – महत्त्वाच्या प्रश्नांची उत्तरे (FAQ)
ONGC Merit Scholarship 2026-27 ची शेवटची तारीख काय आहे?
या शिष्यवृत्तीसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 30 नोव्हेंबर 2026 आहे.
ONGC Scholarship अंतर्गत किती पैसे मिळतात?
निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना वर्षाला ₹48,000 शिष्यवृत्ती दिली जाते.
कोणत्या प्रवर्गातील विद्यार्थी अर्ज करू शकतात?
SC, ST, OBC आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल General प्रवर्गातील विद्यार्थी अर्ज करू शकतात.
बारावीमध्ये किती टक्के गुण आवश्यक आहेत?
Engineering आणि MBBS विद्यार्थ्यांना बारावीमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक आहेत.
दुसऱ्या वर्षातील विद्यार्थी अर्ज करू शकतात का?
नवीन अर्जासाठी संबंधित अभ्यासक्रमाच्या प्रथम वर्षात असणे आवश्यक आहे.
मुलींना या योजनेत आरक्षण आहे का?
होय. एकूण शिष्यवृत्तींपैकी 50% शिष्यवृत्ती मुलींसाठी राखीव आहेत.
अर्ज करण्यासाठी कोणती वेबसाइट वापरावी?
अर्जासाठी ONGC Foundation च्या अधिकृत वेबसाइटचा वापर करावा.
अर्जासाठी NSP OTR क्रमांक आवश्यक आहे का?
होय. ONGC पोर्टलवर अर्ज करण्यापूर्वी National Scholarship Portal वरील OTR नोंदणी आवश्यक आहे.
ONGC Merit Scholarship 2026-27 ही Engineering, MBBS, MBA आणि Geology/Geophysics या अभ्यासक्रमांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठी चांगली आर्थिक मदतीची संधी आहे. या योजनेअंतर्गत वर्षाला ₹48,000 मिळू शकतात. त्यामुळे SC, ST, OBC आणि General-EWS प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांनी पात्रता तपासून अर्ज करावा.
अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 30 नोव्हेंबर 2026 आहे. त्यामुळे शेवटच्या दिवसापर्यंत थांबण्यापेक्षा आवश्यक कागदपत्रे तयार करून लवकर अर्ज करणे चांगले.
अधिकृत वेबसाइट: https://www.ongcscholar.org/
अर्ज लिंक: https://www.b4s.in/jiui/ONGM1
संपादकीय सूचना: अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत ONGC अधिसूचनेतील वयोमर्यादा, उत्पन्न मर्यादा, कागदपत्रे आणि हार्ड कॉपी पाठवण्याची अट तपासा. अर्जाच्या माहितीमध्ये बदल होऊ शकतो. ही माहिती 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी उपलब्ध असलेल्या सूचनांनुसार तयार केली आहे.
About The Author
